Waarom is een Romabeleid nodig?

Verblijfsrecht

Veel landen waar Roma verblijven, behoren sinds enkele jaren tot de Europese Unie.

Roma uit die landen kunnen dus vrij naar West-Europa migreren.

Voor Roemenen en Bulgaren gelden overgangsmaatregelen tot eind 2013 op het gebied van vrij verkeer van werknemers.  Voor Kroaten zal dat tot 30/06/2015 zijn. 

Discriminatie en wantrouwen

Een snelle aansluiting en insluiting is niet evident:

  • Roma staan zelf heel wantrouwend tegenover de ‘burgergemeenschap’.
  • De ontvangende samenleving wantrouwt de Roma met hun specifieke levenswijze.
    Veel Roma zijn in West-Europa niet welkom. Voorbeeld: Frankrijk wilde in 2008 de Roma het land uitzetten, ook al waren het Europese burgers.

Welk beleid voert Europa?

Decade of Roma-inclusion 2005-2015

De eerste steen voor een Europees beleid werd gelegd in 2005. Vooral Oost-Europese landen engageerden zich om de sociaal-economische positie en sociale inclusie van Roma te verbeteren. Anno 2013 zijn dat: Albanië, Bosnië & Herzegovina, Bulgarije, Kroatië, de Tsjechische Republiek, Hongarije, Macedonië, Montenegro, Roemenië, Servië, Slowakije en Spanje.

European Platform for Roma inclusion

Dit platform volgt het Europese beleid op. Het verenigt:

  • regeringen (België wordt vertegenwoordigd door de STaatssecretaris van Asiel en Migratie)
  • de EU
  • internationale organisaties
  • vertegenwoordigers van het Roma middenveld

Het doel: samenwerken aan een beleid van inclusie en integratie van Roma. Het platform moet de samenwerking bevorderen en ervaringen helpen uitwisselen.

Roma-actieplan: de lidstaten zijn verantwoordelijk

De Raad van Europa maakte in mei 2011 een Roma-actieplan op: het ‘EU Framework for National Roma Integration Strategies up to 2020’.
Het legt de lidstaten op om zelf een Roma-actieplan op te stellen. Hun integratiebeleid moet zich ook op de Roma richten.

Het doel:

  • waarborgen dat de Roma niet worden gediscrimineerd
  • de vicieuze cirkel van generatiearmoede doorbreken

Waarover moet het nationale actieplan gaan?

  • het onderwijs aan Romakinderen
  • toegang tot werkgelegenheid
  • toegang tot huisvesting
  • toegang tot gezondheidszorg

Op 9 december 2013 werd een nieuwe stap gezet om de druk om een Roma beleid te voeren te verhogen.
Alle 28 lidstaten hebben een pakket maatregelen goedgekeurd en hebben unaniem beloofd om verbetering te brengen in de situatie van de Roma-gemeenschappen. Daarmee is dus nu een eerste EU-rechtsinstrument voor Roma-integratie vastgelegd.

Wat doet Vlaanderen?

Ook in Vlaanderen verloopt de sociale en economische integratie van een deel van de Roma niet vlot:

  • Roma-kinderen gaan te weinig en te kort naar school.
  • Roma vinden niet gemakkelijk werk.
  • Ze vinden moeilijker de weg naar gezondheidszorg en huisvesting.

Vlaams actieplan MOE-Roma

Vlaanderen heeft een MOE-actieplan. MOE staat voor Midden- en Oost-Europese migratie. Het plan geeft speciale aandacht aan de Roma.
Het is een geïntegreerd plan voor alle beleidsdomeinen. Het kadert in het inburgerings- en integratiebeleid.

Het plan bevat 42 concrete acties. Die zijn gericht tot alle nieuwkomers uit MOE-landen (Midden- en Oost-Europa).

De negen prioritaire actiedomeinen in het plan zijn:

  • begeleiding met het oog op inburgering
  • werk
  • psychosociale begeleiding
  • huisvesting
  • onderwijs
  • correcte beeldvorming en antidiscriminatie
  • participatie
  • ondersteunen van het samenleven
  • vorming, expertise en onderzoek

De coördinatie gebeurt door een MOE-werkgroep. Daarin zitten onder meer vertegenwoordigers van:

  • alle Vlaamse departementen
  • het kabinet en de administratie Inburgering en Integratie
  • enkele grote steden en integratiecentra
  • het Minderhedenforum

Wat doet België?

Het Vlaams actieplan MOE-Roma is een onderdeel van het Belgisch plan .

Een eerste actie van het Belgische Romaplan was de oprichting op 5 mei 2012 van een nationale Romaraad. Die adviseert het beleid.

Zijn opdracht:

  • de participatie van Roma en woonwagenbewoners aan het Belgische beleid verzekeren;
  • verzekeren dat de Roma op een gelijke manier behandeld worden.

Romaverenigingen

In Vlaanderen is een aantal Romaverenigingen actief. De meeste hebben een cultureel aanbod.

Ze zetten ook de belangen van hun achterban op de agenda. Onder meer op het vlak van onderwijs, en van ontmoetingen met niet-Roma.

Het Minderhedenforum brengt de Roma-sleutelfiguren, -woordvoerders en hun verenigingen samen in een netwerk. Contactpersoon: kim[at]minderhedenforum.be.  

Lokaal een Roma-beleid voeren

Antwerpen, Brussel en Gent hebben veel Roma onder hun inwoners. Ze voeren al jaren een specifiek beleid. Vaak in samenwerking met het  integratiecentrum.

Gent kiest voor een MOE-beleid met aandacht voor Roma. Zo kregen ze van Vlaanderen middelen om buurtstewards in te zetten. Ook in Sint-Niklaas, Antwerpen en Brussel zijn er zulke bemiddelaars.

In kleinere steden en gemeenten zoals Sint-Niklaas, Diest, Tienen, Temse heeft de integratiedienst een Romawerking. Ook OCMW’s nemen soms specifieke initiatieven, bijvoorbeeld voor toeleiding naar werk.

Roma verhuizen ook naar kleinere gemeenten. Die kunnen terecht bij het integratiecentrum van hun grondgebied als ze een Romabeleid willen voeren.

Extra informatie

Helpdesk MOE-Roma van het Kruispunt Migratie-Integratie

Heeft je organisatie vragen over Midden- en Oost-Europese Migratie / Roma? Stuur ons een mail
Of bel ons: tel. 02 205 00 65.

Je krijgt een gedocumenteerd antwoord of een snelle en correcte doorverwijzing. Voor vragen zoals:

"Hoe vinden we een Roma-organisatie die met ons wil samenwerken?”
"Wie kan onze medewerkers komen opleiden?"
"Waar vind ik cijfers voor mijn gemeente?"
"Wie heeft ervaring in een werking met Roma-vrouwen?"

Gaat je vraag over het verblijfsstatuut van Roma of over internationaal privaatrecht? Consulteer dan de juridische helpdesk Vreemdelingenrecht van het Kruispunt Migratie-Integratie.

De helpdesk MOE-Roma kadert in het Vlaamse actieplan Midden- en Oost-Europese migratie. Dat heeft als doel om de integratie van die doelgroep te bevorderen. Het Kruispunt Migratie-Integratie treedt op als centraal aanspreekpunt.