Wat doet Europa op het vlak van migratie, integratie en racismebestrijding?

Voor de Europese Unie (EU) zijn migratie, integratie en het bestrijden van discriminatie belangrijke thema’s. De EU werkt vooral aan afstemming tussen de verschillende lidstaten:

  • Ze stemt het migratie- en asielbeleid van de lidstaten op elkaar af.
  • Ze werkt aan een gemeenschappelijk kader voor integratiebeleid.
  • Ze werkt een rechtskader uit tegen racisme en discriminatie.

De EU subsidieert ook projecten rond migratie en integratie via het Asiel-, Migratie- en Integratiefonds (AMIF).

 

Migratie en asiel

De EU stemt het migratie- en asielbeleid van de verschillende lidstaten op elkaar af. Dat gebeurt via Europese richtlijnen. De lidstaten moeten die omzetten in nationale wetten. Zo groeit de wetgeving in de EU-landen naar elkaar toe.

Voor EU-burgers en hun familie geldt het vrij personenverkeer, een van de basisprincipes van de EU. EU-onderdanen die naar een ander Europees land verhuizen, hebben het recht om daar te werken of te studeren, zolang ze geen onredelijke last vormen voor de sociale bijstand. Na vijf jaar verblijf verwerven ze een duurzaam verblijf.

Er zijn ook Europese richtlijnen voor migratie en asiel van niet-EU burgers of derdelanders. Die bevatten vooral minimumnormen: ze laten nog marge aan de lidstaten.
De richtlijnen gaan onder andere over:

  • de criteria en procedures voor gezinshereniging
  • de erkenning van vluchtelingen
  • minimumnormen voor de opvang van asielzoekers
  • arbeidsmigratie
  • studiemigratie en toeristenvisa

De EU-lidstaten werken ook actief samen voor:

  • het bewaken van de buitengrenzen
  • de terugkeer van vreemdelingen die onwettig in de EU verblijven

Soms wordt de harmonisering voorbereid met een Groenboek. In 2011 bracht de EU bijvoorbeeld een Groenboek over gezinshereniging uit. Het Kruispunt Migratie-Integratie leverde een bijdrage.

Vier kernpunten in het Europees asiel- en migratiebeleid:

Op 26 en 27 juni 2014 legde de Europese Raad (de regeringsleiders van de EU-lidstaten) de strategische richtsnoeren van het Europees asiel- en migratiebeleid van de volgende jaren vast:

  1. een efficiënt en goed beheerd migratie-, asiel en grenzenbeleid, gebaseerd op solidariteit
  2. een eerlijke verdeling van verantwoordelijkheid
  3. de nood tot bescherming van wie dat nodig heeft
  4. de bestrijding van irreguliere migratie

Wil je Europese projectsubsidies aanvragen? Dan kan je die richtsnoeren zeker als kapstokken gebruiken.

Integratie van niet-EU-burgers

De EU-lidstaten zijn bevoegd voor hun eigen integratiebeleid. De EU zorgt voor een gemeenschappelijk kader. De lidstaten kunnen op basis daarvan hun beleid op elkaar afstemmen.

Het gemeenschappelijk Europees kader:

  • 11 basisprincipes voor een goed integratiebeleid: een  leidraad voor de verschillende lidstaten.
    Het belangrijkste principe: de integratie van niet-EU-burgers is een dynamisch en wederzijds proces van aanpassing tussen migranten en EU-onderdanen.  
  • nationale contactpunten voor integratie wisselen onderling informatie uit. In België neemt het Interfederaal Gelijkekansencentrum die rol op.
  • de Europese website voor integratie geeft een overzicht van de wetgeving van de lidstaden, informatie en goede praktijken, recente nieuwsberichten.
  • het Europees Integratieforum: EU-instellingen, belanghebbenden en organisaties uit het middenveld wisselen er van gedachten over integratie. Het Minderhedenforum is lid voor Vlaanderen.

De EU bestrijdt racisme en discriminatie

In 2000 werkte Europa een rechtskader uit tegen discriminatie uit op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, overtuiging, handicap, leeftijd en seksuele geaardheid.

Vlaanderen, Wallonië en Brussel probeerden de voorbije jaren Europese richtlijnen ter bestrijding van discriminatie in wettelijke bepalingen om te zetten.

Het Interfederaal Gelijkekansencentrum houdt de ontwikkelingen op alle bevoegdheidsniveaus bij.

 

Hoe vraag je een Europese subsidie aan?

Organisaties, instellingen en overheden uit de EU-lidstaten kunnen bij de EU subsidies aanvragen voor projecten rond migratie en integratie.

De EU heeft al haar subsidielijnen voor de periode van 2014-2020 hervormd. Het nieuwe Asiel en Migratiefonds kwam in de plaats van het Europees Vluchtelingenfonds, het Integratiefonds en het Terugkeerfonds.

  • actuele informatie over alle subsidieprogramma’s van de volgende Europese begrotingsperiode vind je bij het Vlaams-Europees verbindingsagentschap (VLEVA).  Download de EU-subsidiegids 2014-2020

Advies nodig over Europese subsidies? KSCE

Sociale ondernemingen en sectorfederaties kunnen voor advies over projectfinanciering terecht bij het Kenniscentrum Sociaal Europa (KCSE).

Het KCSE is een samenwerkingsverband van belangrijke koepelorganisaties binnen de Vlaamse social-profitsector, de sector van de sociale economie en de lokale besturen. Het Kruispunt Migratie-Integratie zit in de Raad van Bestuur van het KCSE.

Om een beroep te kunnen doen op de dienstverlening van het KCSE moet je lid worden. Organisaties uit de integratie- en inburgeringssector genieten via het Kruispunt Migratie-Integratie een verlaagd tarief.

Wil je weten of lidmaatschap interessant is voor je organisatie? Volg dan een gratis kennismakingstraject.

Waar vind je meer informatie?

Info over het Europees beleid 

Europees niveau

Belgisch niveau

Info over Europese praktijken rond migratie, integratie en antidiscriminatie

Koepels van niet-gouvernementele organisaties 

ENSA netwerk

Het Kruispunt begon onlangs met de ontwikkeling van een Europees netwerk. Zo krijgen Vlaamse partners met een projectidee gemakkelijk toegang tot potentiële partners in het buitenland. Meer info over het netwerk vind je hier en ook op www.ensa-network.eu.

 

Extra informatie