Het Wetboek van de Belgische nationaliteit (WBN) vereist dat je een ‘wettelijk verblijf’ hebt. Het WBN gebruikt ook vaak het begrip 'hoofdverblijfplaats'. Verwar deze begrippen niet met elkaar. Ze hebben elk een eigen betekenis.

Wettelijk verblijf

Artikel 7bis WBN maakt een onderscheid tussen:

  • het wettelijk verblijf op het ogenblik van het indienen van de aanvraag
  • het wettelijk verblijf voor de periode onmiddellijk voorafgaand aan het indienen van de aanvraag

Het wettelijk verblijf moet ononderbroken zijn.

Wettelijk verblijf op het ogenblik van de aanvraag

Op het ogenblik van het indienen van de aanvraag of het afleggen van de verklaring moet je beschikken over een toelating of machtiging tot verblijf van onbeperkte duur of om je te vestigen in België. 

Het koninklijk besluit van 14 januari 2013 (KB) bepaalt welke documenten aanvaard worden als bewijs van het wettelijk verblijf op het ogenblik van de aanvraag. Je moet op het ogenblik van de aanvraag houder zijn van één van volgende documenten:

  • een elektronische B kaart
  • een elektronische C kaart
  • een elektronische D kaart
  • een elektronische E kaart
  • een elektronische F kaart
  • een elektronische E+ kaart
  • een elektronische F+ kaart

Wettelijk verblijf gedurende de periode voorafgaand aan de aanvraag

Gedurende de periode onmiddellijk voorafgaand aan de aanvraag moet je toegelaten of gemachtigd zijn om meer dan 3 maanden in België te verblijven of om je te vestigen in België. Het gaat om de vereiste periode van wettelijk verblijf voorafgaand aan de aanvraag: 5 of 10 jaar in het geval van een nationaliteitsverklaring of 2 jaar in het geval van een naturalisatieaanvraag door een staatloze.

Het KB bepaalt welke documenten aanvaard worden ter bewijs van het wettelijk verblijf voorafgaand aan de aanvraag. Volgens het KB komen enkel deze documenten in aanmerking:

  • een elektronische A kaart
  • een elektronische B kaart
  • een elektronische C kaart
  • een elektronische D kaart
  • een elektronische E kaart
  • een elektronische F kaart
  • een elektronische E+ kaart
  • een elektronische F+ kaart
  • een elektronische H kaart
  • een bijlage 15

De bijlage 15 telt enkel mee als hij wordt afgeleverd in één van de volgende gevallen:

  • als de burgemeester of de ambtenaar je niet onmiddellijk in de bevolkingsregisters kan inschrijven (bijvoorbeeld als nog een woonstcontrole nodig is).
  • als de burgemeester of de ambtenaar het verblijfsdocument waarop je recht hebt nog niet kan afgeven (bijvoorbeeld om technische redenen).
  • als de minister of de ambtenaar geen beslissing kan nemen over de vernieuwingsaanvraag van de voorlopige machtiging tot verblijf, als je die aanvraag indiende vóór het verstrijken van je huidige machtiging tot verblijf.

Opmerking Kruispunt M-I

Het is opmerkelijk en te bekritiseren dat verblijfsproceduredocumenten, zoals het attest van immatriculatie, de bijlage 19 en de bijlage 35 in het kader van bijvoorbeeld een asielaanvraag of een procedure gezinshereniging, niet in het KB opgesomd worden als bewijs voor het wettelijk verblijf voorafgaand aan de aanvraag. Omdat

  • het verblijf dat wettelijk is toegestaan in bepaalde procedures, zoals een asielaanvraag, een procedure gezinshereniging, een inschrijving van een Unieburger, een ontvankelijk verklaarde medische regularisatieaanvraag, zou volgens het KB dus niet meetellen als wettelijk verblijf.
  • Verschillende van deze aanvraagprocedures hebben nochtans een 'declaratief karakter': indien de overheid het verblijfsrecht na de aanvraag vaststelt en toekent, wordt dit verblijfsrecht geacht te hebben bestaan vanaf de aanvraag. Dat is onder andere het geval bij de erkenning als vluchteling, het verblijf van rechtswege voor gezinshereniging of voor EU-burgers en het visum voor langdurig verblijf dat toegekend werd in het buitenland. De niet-erkenning van het verblijf tijdens de aanvraagprocedure lijkt in strijd te zijn met dit declaratief karakter of verblijf van rechtswege. Dit declaratief karakter van de erkenning als vluchteling volgt overigens rechtstreeks uit het Vluchtelingenverdrag, een internationale rechtsbron, die boven de nationale wetten staat.
  • Maar ook bij niet-declaratieve verblijfsvergunningen (die niet van rechtswege moeten worden toegekend) kan het verblijf tijdens de aanvraagprocedure niet zomaar genegeerd worden. Het verblijf tijdens de hierboven, onder het eerste punt, opgesomde aanvraagprocedures is wettelijk toegestaan (volgens de vreemdelingenwetgeving), zolang de procedure duurt.

Hoofdverblijfplaats

Volgens artikel 1, §2, 1° WBN is je hoofdverblijfplaats de plaats van inschrijving in:

  • het bevolkingsregister
  • het vreemdelingenregister
  • het wachtregister

Het hoofdverblijf moet, net zoals het wettelijk verblijf, ononderbroken zijn.

Wettelijk verblijf en hoofdverblijf moeten ononderbroken zijn

Zowel het wettelijk verblijf als het hoofdverblijf moeten ononderbroken zijn.

Als je bijvoorbeeld een tijdje geschrapt was uit het vreemdelingenregister, is dat een onderbreking van je hoofdverblijfplaats.

Als je tijdelijk afwezig bent voor niet meer dan 6 maanden, dan heeft dat geen invloed op het ononderbroken karakter van je verblijf. Een afwezigheid van meer dan 6 maanden onderbreekt het wettelijk verblijf wel. Je moet na de onderbreking opnieuw beginnen tellen om de vereiste periode van wettelijk verblijf te berekenen.

Bijkomende voorwaarde is dat de totale duur van je afwezigheden, die elk op zich niet langer dan 6 maanden mogen duren, niet groter mag zijn dan één vijfde van de duur die nodig is voor het verkrijgen van de nationaliteit. Bijvoorbeeld als er een wettelijk verblijf van vijf jaar moet worden aangetoond, mag de totale duur van je afwezigheden niet meer bedragen dan één vijfde van vijf jaar, dus niet meer dan één jaar.

De volgende specifieke redenen voor afwezigheden worden aanvaard:

  • privéredenen
  • redenen van professionele of academische aard
  • het volgen van een opleiding
  • verblijf in een verpleeginrichting of in een strafinrichting

Het gaat enkel over de afwezigheden die bij de gemeente gemeld zijn. Korte verblijven in het buitenland worden meestal niet gemeld bij de gemeente.

 

Extra informatie