Alle erkenningen van buitenlandse adopties dienen door de Federale Centrale Autoriteit te gebeuren.

Men dient een onderscheid te maken tussen adopties die werden uitgesproken in een land dat partij is bij het Verdrag van Den Haag en adopties van landen die daar geen partij bij zijn.

Adopties die tot stand kwamen in een land dat partij is bij het Verdrag van Den Haag

Adopties die vallen onder het Verdrag van Den Haag en die conform de daarin voorgeschreven procedure gebeurden, worden van rechtswege erkend in de andere lidstaten. De Federale Centrale Autoriteit zal enkel nagaan of de adoptie conform de voorgeschreven procedure tot stand kwam én of de adoptie niet manifest tegen de openbare orde is. Bij deze laatste beoordeling zal de Federale Centrale Autoriteit steeds rekening houden met het belang van het kind. De conformiteit met de procedure moet blijken uit een getuigschrift. Van zodra dit schriftelijk bewijsstuk wordt voorgelegd ontstaat er een vermoeden van conformiteit.

Om de erkenning van een buitenlandse adoptie te vragen legt men het adoptievonnis en het conformiteitsattest voor aan de ambassade van België, die gaat de authenticiteit van de documenten na en stuurt een kopie naar de Federale Centrale Autoriteit. De Federale Centrale Autoriteit controleert vervolgens of er geen strijdigheid is met de openbare orde en, zoniet, erkent de buitenlandse adoptie en registreert deze erkenning.

Indien de documenten conform de voorziene procedure zijn, levert de ambassade een visum af, of een paspoort indien de geadopteerde de Belgische nationaliteit heeft.

Indien er geen grenscontrole is voor het land waar de geadopteerde zijn gewone verblijfplaats heeft, dan legt men de adoptie rechtstreeks voor aan de Federale Centrale Autoriteit.

De gevolgen van de erkenning van de adoptie in België zijn dat:

  • de afstammingsband tussen de geadopteerde en de adoptant in België erkend wordt
  • de adoptanten de ouderlijke verantwoordelijkheid voor de geadopteerde dragen
  • de band met de biologische ouders wordt verbroken. De band met de biologische ouders wordt als verbroken beschouwd, op voorwaarde dat de adoptie ook dat gevolg had in het land van de adoptie, en er dus sprake was van een ‘volle adoptie’. Als dat niet het geval was en de uitgesproken adoptie was slechts een ‘gewone adoptie’, dan heeft de adoptie ook in België slechts de gevolgen van een gewone adoptie.  In dat geval kan men eventueel in België de omzetting vragen naar een volle adoptie.

Adopties die buiten het toepassingsgebied van het Verdrag van Den Haag vallen

Adopties die buiten het toepassingsgebied van het Verdrag van Den Haag vallen worden in België erkend volgens de regels van het Wetboek IPR (art. 72 Wetboek IPR).

Concreet is dit het geval voor adopties die werden uitgesproken in een land dat geen partij was bij het Verdrag van Den Haag en ook alle adopties van meerderjarigen.

Het Wetboek IPR verwijst voor de erkenning van buitenlandse adopties expliciet naar het Belgisch Burgerlijk Wetboek, meer bepaald naar de artikelen 365-1 e.v. van het Burgerlijk Wetboek.

Dit betekent dat aan volgende voorwaarden moet voldaan zijn opdat een buitenlandse adoptie erkend kan worden:

  • De adoptie moet zijn uitgesproken geweest door de bevoegde autoriteit, overeenkomstig de in het van land herkomst voorziene procedure en vormvoorschriften.
  • Het adoptievonnis moet kracht van gewijsde hebben
  • Voor de interlandelijke overbrenging van kinderen wordt verwezen naar dezelfde procedure als diegene die men moet volgen indien men een interlandelijke procedure in België volgt. Dit wil zeggen dat men ook in dit geval de verplichte voorbereiding dient te volgen, een geschiktheidsvonnis van de rechtbank moet verkrijgen, …
  • Er mag geen sprake zijn van fraude of wetsontduiking
  • de adoptie mag niet plaatsvinden met het oog op het ontwijken van de verblijfswetgeving of de nationaliteitswetgeving. Zogenaamde schijnadopties zullen nooit erkend kunnen worden.
  • de adoptie mag niet manifest tegen de openbare orde zijn, rekening houdend met het hoger belang van het kind
  • de basisvereisten van interlandelijke overbrenging moeten worden gerespecteerd (zoals bepaald in art. 362-2  t.e.m. 362-4 BW). Dit betekent ondermeer dat er een maatschappelijk onderzoek en geschiktheidsvonnis moet geweest zijn in België, dat de vereiste toestemmingen werden gegeven, …

Indien er een grenscontrole is voor het land waar de geadopteerde verblijft, dient men de erkenning van de adoptie voor te leggen aan de ambassade of de Federale Centrale Autoriteit. De ambassade levert desgevallend het paspoort of het visum af.

Indien er geen grenscontrole is, dient men de erkenning rechtsreeks aan de Federale Centrale Autoriteit te vragen.

Bij de aanvraag tot erkenning dient men volgende documenten voor te leggen:

  • een voor eensluidend verklaard afschrift van de adoptie, met een beëdigde vertaling
  • een voor eensluidend verklaard afschrift van de geadopteerde
  • een bewijs van nationaliteit en verblijfplaats van de geadopteerde
  • een bewijs van nationaliteit, geboorte en verblijfplaats van de adoptanten
  • bewijs van goed gedrag en zeden
  • geschiktheidsvonnis indien adoptanten hun gewone verblijfplaats hebben
  • de schriftelijke goedkeuring van de betrokken autoriteiten
  • machtiging van land van herkomst

Na de erkenning en registratie van de adoptie door de Federale Centrale Autoriteit kan men de adoptie aanbieden aan de gemeente, die ze vervolgens kan registreren.

Tegen een negatieve beslissing van de Federale Centrale Autoriteit kan men beroep instellen bij de Rechtbank van Eerste aanleg van Brussel, binnen de 60 dagen.

Regularisatie

Zelfstandige adopties, waarbij niet Kind en Gezin, maar een buitenlandse organisatie de adoptie-ouders aan een bepaald kind koppelt, zijn enkel mogelijk na het volgen van de verplichte voorbereiding bij Kind en Gezin (of de bevoegde autoriteit van een andere gemeenschap) en een geschiktheidsvonnis door de Jeugdrechtbank. Bij gebrek hieraan kon de internationale adoptie tot voor kort niet erkend worden.

Sinds de inwerkingtreding van de wet van 11 april 2012 wordt er een mogelijkheid geboden om buitenlandse adoptiebeslissingen die tot stand kwamen zonder de verplichte voorbereiding en zonder het geschiktheidsvonnis, alsnog te regulariseren. De voorbereiding en het geschiktheidsvonnis moeten dan alsnog nadien verkregen worden.

Het gaat om buitenlandse adopties waarbij de adoptanten hun gewone verblijfplaats in België hebben, en de geadopteerde zijn verblijfplaats in het buitenland. Het moet wel gaan om intrafamiliale adoptie of adoptie van een kind dat men al kende en waarmee men samenwoonde.

De wetgever wil hiermee tegemoet komen aan situaties waar mensen ter goeder trouw zijn overgegaan tot een adoptie in het buitenland en nadien worden geconfronteerd met de niet-erkenning.

 De nieuwe bepaling onderwerpt de regularisatie aan vijf strikt cumulatieve voorwaarden:

  • er mag geen sprake zijn van wetsontduiking
  • het kind moet verwant zijn, tot de vierde graad, met de adoptant, zijn echtgenoot of de persoon met wie hij samenwoont, zelfs overleden of het kind moet het dagelijkse leven op duurzame wijze gedeeld hebben met de adoptant of adoptanten in een relatie zoals geldt voor ouders alvorens de adoptant enige stappen met het oog op de adoptie heeft ondernomen
  • het kind mag geen andere duurzame oplossing van familiale opvang hebben (niet van toepassing indien het gaat om het kind van de echtgenoot van de adoptant of de persoon met wie hij samenwoont)
  • de gewone erkenningsvoorwaarden zijn van toepassing (verplichte voorbereiding, geschiktheidsvonnis, …)
  • de bevoegde centrale autoriteit van de gemeenschap geeft een met redenen omkleed advies

Indien die vijf voorwaarden voldaan zijn, kan de Federale Centrale Autoriteit de adoptanten toestemming geven om de door de voorbereiding te volgen en zich tot de jeugdrechtbank te wenden teneinde een geschiktheidsvonnis te verkrijgen.

Indien er een dergelijk vonnis is, kan dezelfde Federale Centrale Autoriteit zich vervolgens uitspreken over de erkenning van de vooraf bekomen buitenlandse adoptiebeslissing.

Extra informatie